Unionpedia uygulamasını Google Play Store'da geri yüklemek için çalışıyoruz
GidenGelen
🌟Daha iyi gezinme için tasarımımızı basitleştirdik!
Instagram Facebook X LinkedIn
Kendi Ünionpedi logonuz ve alan adınızla, 9,99 USD/aydan itibaren
Kendi Ünionpedi oluştur

Toy

Endeks Toy

Toy ya da kengeş, İslamiyet öncesinde Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp ve tartışıldığı aynı zamanda yasama, yürütme ve yargı yetkisini kullanan meclistir.

İçindekiler

  1. 53 ilişkiler: Aşina, Aşina Shi, Amrak, Ana Altayca, Askerî mahkeme, İşad, İşbara Teriş Tunga Kağan, İli Nehri Antlaşması, İlteber, İslam, Ötüken, Çor (ünvan), Başbakan, Basmil, Bayan Çor Kağan, Bögü Kağan, Cengiz Han, Dokuz Oğuzlar, Göktürk Kağanlığı, Hazarlar, Hunlar, Kağan, Karluklar, Kırgızlar, Kül Tigin, Kül Tigin Yazıtı, Kengeş, Kurultay, Maniheizm, Moğolca, Moğolların Gizli Tarihi, On-ok, Ordu-Balık, Ozmış Kağan, Prens, Siyenpiler, Taryat Yazıtları, Taspar Kağan, Töremen Apa Kağan, Türkçe, Tek meclislilik, Tengri, Tuğluk uruğu, Tun Baga Tarkan, Ur Çor Kağan, Uygur Kağanlığı, Yabgu, Yaglakar uruğu, Yargı, Yasama organı, ... endeksi genişletin (3 Daha) »

Aşina

Aşina, Türk veya Kök Türk (Orta Çince (Guangyun)) (ayrıca Asena, Asen veya Açina şekillerinde de yazılır) bir Göktürk soyu, Göktürk Kağanlığı'nın kurucu boyudur.

Görmek Toy ve Aşina

Aşina Shi

Aşina Shi (Orta Çince: 阿史那施, Pinyin: Āshǐnà shī), İlterişKasai, Yukiyo (2014) "The Chinese Phonetic Transcriptions of Old Turkish Words in the Chinese Sources from 6th-9th Century Focused on the Original Word Transcribed as Tujue 突厥" in Studies of Inner Asian Languages 29.

Görmek Toy ve Aşina Shi

Amrak

Amrak, 6. yüzyılda hüküm sürmüş bir Göktürk yabgusu ve kağanıdır. Egemenlik süresi çok kısadır. Siyasi dengeler onu kağanlıktan kendi isteği ile el çekmeye zorlamıştır.

Görmek Toy ve Amrak

Ana Altayca

Ana Altay dili veya Ana Altayca varlığı ve yapısı kuramsal olarak oluşturulan ve Altay dillerinin geliştiği asıl dildir. Tarihî dönemde konuşulmuş olduğu düşünülen bu dilden sonraki tarihlerde Türk, Moğol, Mançu-Tunguz, Kore ve Japon dilleri çıkmıştır.

Görmek Toy ve Ana Altayca

Askerî mahkeme

Temmuz 1944'te askerî bir Fin mahkemesi Askerî mahkemeler ya da dîvân-ı harbler, askerî hukuk hükmü altında olan askerî personel için ceza belirler.

Görmek Toy ve Askerî mahkeme

İşad

İşad, eski Türklerdeki yüksek rütbeli komutanları tanımlamak için kullanılan terimdir. (Örneğin Böri Şad) Bu kavram ayrıca Araplar tarafından Hazar Türklerinin komutanlarını tanımlamak için Kağan Beg biçiminde kullanılmıştır.

Görmek Toy ve İşad

İşbara Teriş Tunga Kağan

İşbara Teriş Tunga Kağan (Geleneksel Çince: 沙缽羅咥利失可汗 / 沙钵罗咥利失可汗), 634 - 639 yılları arasında Batı Göktürk Kağanlığı'nı yöneten kağan.Yılmaz Öztuna "Başlangıcından zamanımıza kadar Büyük Türkiye tarihi" cilt 1, sf.

Görmek Toy ve İşbara Teriş Tunga Kağan

İli Nehri Antlaşması

İli Nehri Antlaşması (638), Batı Göktürk Kağanlığı'nın On-ok ve Tuğluk urukları arasındaki iç savaşı sonlandıran boylar meclisi antlaşmasıdır.

Görmek Toy ve İli Nehri Antlaşması

İlteber

İlteber (Eski Türkçe: 10px10px10px10px10px, ilteber), Türk Kağanlığı ve Hazar Kağanlığı'nın siyasi hiyerarşisinde kendisine vergi toplama ve bunun belirli bir miktarını Türk kağanına ödeme görevi bulunan boy başkanlarına verilen addır.

Görmek Toy ve İlteber

İslam

Osmanlı ressamı Osman Hamdi Bey'in ''''Kur'an Okuyan Kız'''' adlı tablosu İslamİslâmiyet olarak da bilinir. Bazı kaynaklarda ise Muhammedîlik veya Muhammedizm olarak da geçer, ancak bu tanım Müslümanlar tarafından kabul edilmez.

Görmek Toy ve İslam

Ötüken

Ötüken, Ötügen veya Ötüken Ormanı, (Eski Türkçe: 𐰇𐱅𐰜𐰤:𐰖𐰃𐱁, Ötüken yış); Türklerin Orta Asya'daki kutsal başkentidir ve Moğollar tarafından da kutsal kabul edilir.

Görmek Toy ve Ötüken

Çor (ünvan)

Çor ünvanı İlteber ve İrkin'den daha önemli görülerek zaman zaman yüksek idari görevleri yerine getirenler tarafından kullanılmıştır. Batı Göktürk ve On Oklarda da Çorlar genellikle boy reisleri olarak görülmektedir.

Görmek Toy ve Çor (ünvan)

Başbakan

İngiliz Milletler Topluluğu Başbakanlar Konferansı, Londra, Birleşik Krallık. (Soldan sağa): W.L. Mackenzie King (Kanada), General Jan Smuts (Güney Afrika), Winston Churchill (Birleşik Krallık), Sn. Peter Fraser (Yeni Zelanda), Sn. John Curtin (Avustralya) Başbakan, bir ülkedeki yürütme organı kurulun (hükûmetin) başkanına verilen ad.

Görmek Toy ve Başbakan

Basmil

Basmil veya Basmıl (Çince: 拔悉蜜, Basimi, Baximi) göçebe bir Türk boyu 7.- 8. yüzyıllarında Cungarya Havzası (Moğolca: Зүүнгар Züüngar, Çince: 準噶爾; Zhǔngáěr, Rusça: Джунгария Dzhungariya) (şimdiki Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuzeybatısı) denilen bölgede yaşamışlardır.

Görmek Toy ve Basmil

Bayan Çor Kağan

Bayan Çor Kağan (ayrıca Moyan Çor Kağan),E.g., Bo Yang Edition of the Zizhi Tongjian, vol. 53. 747 – 759 arasında Uygur Kağanlığı'nı yöneten kağan.

Görmek Toy ve Bayan Çor Kağan

Bögü Kağan

thumb Bögü Kağan veya Buğu Kağan (Çince: 牟羽可汗, Pinyin: móuyǔ kěhàn, Wade-Giles: mou-yü ko'han, Orta Çağ Çincesi: Guangyun: mĭəu˩-ĭu˥ kʰɑ˥-ɣɑn˩˥) veya Tengri Kağan (登里可汗, dēnglǐ kěhàn, teng-li ko'han) ve daha sonra Alp Külüg Bilge Kağan (英義建功毘伽可汗, Eski Türkçe tam unvan: Täŋri'dä qut bolmiš il tutmiš Alp Külüg Bilgä Kaγan, Türkiye Türkçesi: Tanrı'da kut bulmuş, il tutmuş Alp Külüg Bilge Kağan), 759–779 yılları arasında Uygur Kağanlığı'nın kağanı olmuştur.

Görmek Toy ve Bögü Kağan

Cengiz Han

Cengiz Han, (doğum adıyla Temuçin, 1162 - Ağustos 1227), Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk Kağanı olan Moğol komutan ve hükümdardır. Hükümdarlığı döneminde gerçekleştirdiği hiçbir savaşı kaybetmeyen Cengiz Han, dünya tarihinin en büyük askerî liderlerinden birisi olarak kabul edilmektedir.

Görmek Toy ve Cengiz Han

Dokuz Oğuzlar

Dokuz Oğuzlar, (Eski Türkçe: 10px10px10px 10px10px10px10px, Toquz Oγuz, Çince: 鐵勒九姓 / 铁勒九姓, tielè jiǔxìng), Tielenin dokuz boyu. Çin kaynaklarında, (九姓; Jiuxing) "dokuz boy, halk", Çin'deki Tabgaç hanedanı sırasında Uygurlar Gao Chu adıyla anılmışlardır.

Görmek Toy ve Dokuz Oğuzlar

Göktürk Kağanlığı

Göktürk Kağanlığı (Göktürkçe: 𐱅𐰇𐰼𐰜; Türük, 𐰚𐰇𐰜:𐱅𐰇𐰼𐰜; Kök Türük, veya 𐱅𐰇𐰼𐰚; Türk, Çince: 突厥汗國; pinyin Tūjué hánguó), asıl ismiyle Türk Kağanlığı Göktürkler tarafından kurulmuş ve 552-744 yılları arasında Orta ve İç Asya'da hükümdarlık sürdürmüş bir Türk imparatorluğudur ve bozkırların ilk model devletidir.

Görmek Toy ve Göktürk Kağanlığı

Hazarlar

Hazarlar, İdil (Volga) Nehri kıyıları ve Kırım yarımadası arasında imparatorluk kuran bir Türk halkıdır. Yahudi, Bizans ve Arap kaynaklarına göre, Hazar ülkesinde yaşayan halkın büyük çoğunluğunun Uygur, Hazar, Ön Bulgar, Sabir ve Peçenek gibi Türk boyları olduğu bilinmektedir.

Görmek Toy ve Hazarlar

Hunlar

Hunlar, MS 4-6. yüzyıllar arasında Orta Asya, Kafkaslar ve Doğu Avrupa'da yaşayan göçebe bir halktır. İlk olarak Volga'nın doğusunda, o zamanlar İskitya'nın bir parçası olan bir bölgede yaşadıkları tahmin edilmektedir.

Görmek Toy ve Hunlar

Kağan

Kağan, kaan veya hakan, Moğol ve Türk devletlerinde hükümdarlar tarafından kullanılan unvanlardan birisi ve göreceli olarak en eskilerindendir.

Görmek Toy ve Kağan

Karluklar

Karluklar (Çince: 葛逻禄 veya 葛邏祿; Géluólù, alışılmış sesçil Gelolu, Gelu, Khololo, Khorlo, Harluut), 766-1215 yılları arasında, Orta Asya'da varlığını sürdüren Türk boylarıdır.

Görmek Toy ve Karluklar

Kırgızlar

Kırgızlar (Kırgızca: Кыргыздар), çoğunluğu Kırgızistan'da yaşayan Türk halkı. Türklerin bilinen en eski yazılı belgeleri olan Yenisey ve Orhon Yazıtları'nda Kırgızlar, tarihleri çok eskiye dayanan Türk kavimleri arasında zikredilmektedir.Kıldıoğlu, Mehmet (2006)..

Görmek Toy ve Kırgızlar

Kül Tigin

Kül Tigin veya Köl Tigin (Eski Türkçe: 𐰚𐰇𐰠𐱅𐰃𐰏𐰤, Kül Tig(i)n,Talât Tekin, Orhon Yazıtları, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2006, s. 30. 闕特勤/阙特勤, Pinyin: quètèqín, Wade-Giles: chüeh-t'e-ch'in), d.

Görmek Toy ve Kül Tigin

Kül Tigin Yazıtı

Kül Tiğin Yazıtı, Moğolistan'da '''Orhun Yazıtları''' Müzesi'nde ziyaretçilere sergilenmektedir. Kül Tigin Yazıtı veya Kül Tigin Kitabesi, Bilge Kağan'ın kardeşi, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nın yöneticisi Kül Tigin'in ölümü üzerine MS 732'de Orhun Vadisinde diktirilmiş yazıt.

Görmek Toy ve Kül Tigin Yazıtı

Kengeş

Kenğeş, İslam öncesi Türk devletlerinde toy ya da kurultay denilen toplantılarda iç ve dış konuların tartışılmasına ve toplantılara verilen isimdir.

Görmek Toy ve Kengeş

Kurultay

Kurultay (Moğolca: Хуралдай, Khuraldai; Türkçe: Kurultay)Kazakça: Құрылтай, Qurıltay;; Başkurtça: Qoroltay;;; Altay budunlarında politik ve askeri kararların alındığı meclise verilen addır.

Görmek Toy ve Kurultay

Maniheizm

Mânici râhipler, Karahoca, Tarım Havzası. Mani dini veya Maniheizm, 3. yüzyılda Pers İmparatorluğu içinde, "Peygamberlerin Mührü" yani "son peygamber" olduğuna inanılmış Mani tarafından kurulmuş ve kısa sürede hızla geniş bir coğrafyaya yayılmış büyük bir dindi.

Görmek Toy ve Maniheizm

Moğolca

Moğolca (Moğol alfabesi ile: 17px,; Kiril alfabesi ile: Монгол хэл), Moğolistan ve civardaki bazı özerk bölgelerde resmî dil olan Asya dilidir.

Görmek Toy ve Moğolca

Moğolların Gizli Tarihi

1908 Yılında yayınlanan Çince Moğolların Gizli Tarihi nüshası. Moğolların Gizli Tarihi (Geleneksel Moğolca: 60px) Moğolca yazılmış en eski eserdir.

Görmek Toy ve Moğolların Gizli Tarihi

On-ok

On-ok uruğu (Çince: 弩失畢Nu-şibi), Batı Göktürk Kağanlığı'nın batısında yaşayan Türk boylarına verilen addır. Anlamı "on şadlık"tır. Batı Göktürklerin İli Nehri Antlaşması ile ikiye bölünmesinden sonra On-ok, İli Nehri'nin batısının yönetimini ele geçirmiştir.

Görmek Toy ve On-ok

Ordu-Balık

Kale'nin batı kapısıdan geriye kalan bir görünüm Ordu-Balık, (Mubalık, Karabalsagun, Karabalasagun, Karabalgasun veya Karabalagasun olarak da bilinir) ("saray şehri", "ordu şehri" anlamına gelir, Moğolca: Хар Балгас, Çince: 窩魯朵八里) ilk Uygur Kağanlığı'nın başkentiydi.

Görmek Toy ve Ordu-Balık

Ozmış Kağan

Ozmış KağanAlyılmaz, Cengiz (2013), Karı Çor Yazıtı, UTEKED, S. 2/2, s.4. (Eski Türkçe: 𐰆𐰔𐰢𐱁𐱅𐰃𐰏𐰤 Ozmış Tégin, Orta Çince: 烏蘇米施可汗 Wu-su-mi-shih Ke-han), Göktürk Kağanlığı'nın son kağanıdır.

Görmek Toy ve Ozmış Kağan

Prens

Brezilya Prensi ve Braganza Dükü José, Portekiz tahtına çıkmadan öldü. Prens, Avrupa hanedanlarında kral olmayan erkek üyelere verilen genel soyluluk unvanıdır.

Görmek Toy ve Prens

Siyenpiler

Bir '''Siyenpi''' okçu tasviri. Siyenpiler veya Sien-piler (Çince: 鮮卑, pinyin: Xiānbēi, Wade-Giles: Hsien-pi), Moğolistan ve Mançurya sınırı civarında yaşamış göçebe kabile.

Görmek Toy ve Siyenpiler

Taryat Yazıtları

Taryat Yazıtları ya da Terhin Yazıtları, Moğolistan'ın Arhangay ilinin Doloon Mod bölgesindeki Terhin Irmağı'nın yakınlarında bulunan Orhun alfabesi ile yazılan Uygur yazıtlarıdır.

Görmek Toy ve Taryat Yazıtları

Taspar Kağan

Taspar Kağan, (Eski Türkçe: 10px10px10px 10px10px10px10px, Tatpar Kagan, 佗缽可汗/佗钵可汗,Pinyin: T'a-po) 572-581 yılları arasında hükümdarlıkta bulunan Göktürk Kağanlığı'nın kağanı.

Görmek Toy ve Taspar Kağan

Töremen Apa Kağan

Töremen Apa Kağan, Göktürk İç Savaşı yıllarında Buhara bölgesinde yabguluk yapan Türk devlet adamı. Apa Kağan adıyla yabguluk yapmıştır, Türkçe kişisel adı ise Töremen'dir.

Görmek Toy ve Töremen Apa Kağan

Türkçe

Türkçe ya da Türk dili, Güneydoğu Avrupa ve Batı Asya'da konuşulan, Türk dilleri dil ailesine ait sondan eklemeli bir dildir. Türk dilleri ailesinin Oğuz dilleri grubundan bir Batı Oğuz dili olan Osmanlı Türkçesinin devamını oluşturur.

Görmek Toy ve Türkçe

Tek meclislilik

Veri yok. Tek meclislilik, tek bir yasama organı ya da parlamento'nun bulunduğu yönetim şeklidir. Tek meclisli ülkelerin çoğu küçük ve homojen üniter devletlerdir.

Görmek Toy ve Tek meclislilik

Tengri

Tengri, Eski Türkçede Tanrı, Gökyüzü; Eski Türklerin ve Moğolların inancı Tengricilik'te Gök Tanrı (Kök Tengri) ya da Gök'ün yüce tinidir. Aynı zamanda Orhun Yazıtları'nda ilk çözümlenen sözcük olup yazılışı "𐱅𐰭𐰼𐰃" şeklindedir.

Görmek Toy ve Tengri

Tuğluk uruğu

Tuğluk uruğuErcilasun, A. Bican (2011), Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ, s.90-91. (Köktürkçe: Üç Tuġluġ, Eski Uygurca: Tuġluġ,Yunusoğlu, M. Kemal (2012), Uygurca-Çince idikut Sözlüğü, TDK Yayınları, İstanbul, s.86&70.

Görmek Toy ve Tuğluk uruğu

Tun Baga Tarkan

Tun Bağa Tarkan (Çince:藥羅葛頓莫賀达干Yào luó gé Dùn Mò hè Dá gān, Köktürkçe: Inançu Baga Tarkan) 779—789 yılları arasında Uygur Kağanlığı'nı yöneten kağan.

Görmek Toy ve Tun Baga Tarkan

Ur Çor Kağan

Ur Çor Kağan, An͡gçı Kağan, Ay ÇorAlyılmaz, Cengiz (2013), Karı Çor Tigin Yazıtı, Atatürk Kültür Merkezi dergisi, 36. sayı, s. 7. veya Ur Beg,Atatürk Kültür Merkezi dergisi, 36.

Görmek Toy ve Ur Çor Kağan

Uygur Kağanlığı

Uygur Kağanlığı (Eski Türkçe: 𐱃𐰆𐰴𐰕:𐰆𐰍𐰕:𐰉𐰆𐰑𐰣, Toquz Oγuz budun, Tang dönemi isimleri, modern Hanyu Pinyin ile: Geleneksel Çince: 回鶻; Basitleştirilmiş Çince: 回鹘; Pinyin: huíhú veya Geleneksel Çince: 回紇; Basitleştirilmiş Çince: 回纥; pinyin: huíhé), 8.ve 9.

Görmek Toy ve Uygur Kağanlığı

Yabgu

Yabgu (Eski Türkçe: 𐰖𐰉𐰍𐰆), eski Türk devletlerinde hükümdar anlamında kullanılan unvan. Unvan daha çok Oğuz Türkleri tarafından kullanılmıştır.

Görmek Toy ve Yabgu

Yaglakar uruğu

Yaglakar uruğu, Türk Kağanlığı'nın yıkılmasıyla Uygur Kağanlığı'nı kuran Kutluk Bilge Kül Kağan'ın mensup olduğu Uygur kağanlık soyudur. 744'te kurulan Uygur Kağanlığı'nı, Bögü Kağan'ın üvey evladı Tun Baga Tarkan tarafından öldürülmesine kadar Yaglakar uruğu yönetmiştir.

Görmek Toy ve Yaglakar uruğu

Yargı

Melbourne'daki Commonwealth Hukuk Mahkemeleri Binası, Avustralya Federal Devre Mahkemesi, Avustralya Federal Mahkemesi, Avustralya Aile Mahkemesinin Melbourne şubelerinin yanı sıra zaman zaman Avustralya Yüksek Mahkemesi oturumlarının yapıldığı yer Yargı (yargı kolu veya yargı sistemi olarak da bilinir), yasal anlaşmazlıkları/uyuşmazlıkları karara bağlayan ve yasal davalarda yasayı yorumlayan, savunan ve uygulayan mahkemeler sistemidir.

Görmek Toy ve Yargı

Yasama organı

Yasama organı, bir ülke veya şehir gibi siyasi bir birim için yasalar yapma yetkisine sahip bir topluluktur. Genellikle yürütme ve yargı yetkilerinden ayrılırlar.

Görmek Toy ve Yasama organı

Yürütme erki

Finlandiya Parlamentosu'nun bir oturumu, 2007 Yürütme erki, yasaların uygulanmasından sorumlu olan ve bir devletin yönetiminden genel olarak sorumlu olan hükûmetin bir parçasını tanımlamak için yaygın olarak kullanılan bir terimdir.

Görmek Toy ve Yürütme erki

Yollıg Tigin

Yollıg Tigin (Eski Türkçe:10px10px10px10px10px10px10px10px10px10px; Türkiye Türkçesi Sesletimi: Yollug Tigin, Yolluğ Tigin) ya da tahta oturduktan sonraki adıyla Ay Kağan (Çince: 伊然可汗 Yī rán kè hán, Türkiye Türkçesi Söyleyişi: Ayhan), Türkçenin Tonyukuk'tan sonra bilinen ilk yazarıÖztürk, Ali (1973), Ötüken Türk Kitabeleri, Ötüken Yayınevi, s.70-71.

Görmek Toy ve Yollıg Tigin

Yukuk Kağan

Yukuk Kağan ya da daha çok Çin kaynaklarında geçen adıyla Yukuk Şad (Çince:欲谷設/欲谷设Yù gǔ shè/yù gǔ shè), Batı Göktürk Kağanlığı'nın son dönemlerinde ülkeye hükmeden Türk kağanıdır.

Görmek Toy ve Yukuk Kağan

Ayrıca bilinir Otis tarda dybowskii, Otis tarda tarda, Toygun, Türk Toyu.

, Yürütme erki, Yollıg Tigin, Yukuk Kağan.